مخاطب شناسی (جوان و نوجوان)

واقعاً در ذهن نوجوانان و جوانان امروزی چه می‌گذرد؟ برخی می‌گویند جوانان ما «دین‌گریز» هستند، یعنی از دین فاصله می‌گیرند. آنها لزوماً دین‌ستیز نیستند (دشمن دین محسوب نمی‌شوند)، اما به دلایلی از برخی جنبه‌های دین دوری می‌کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد جوانان امروز در یک وضعیت پیچیده قرار دارند: از یک طرف دین مدار هستند (خدا، پیامبر و ائمه را قبول دارند)، از طرفی دین‌گریز (از برخی نمادها مثل روحانیون، نماز یا مسجد فاصله می‌گیرند) و در مواردی حتی دین‌ستیز می‌شوند (به دلیل تأثیرپذیری از رسانه‌های دشمن که به صورت غیرمستقیم دین را تخریب می‌کنند).

چرا این اتفاق می‌افتد؟

• دین مداری ناقص: بسیاری از جوانان باورهای دینی دارند، اما این باورها کامل یا عمیق نیست. مثلاً به خدا ایمان دارند، اما الزاماً به تمام احکام پایبند نیستند.

• دین‌گریزی: بخشی از جوانان از نمادها یا افراد مرتبط با دین (مثل روحانیون) فاصله می‌گیرند. این ممکن است به دلیل تجربه‌های شخصی، تبلیغات منفی یا عدم تطابق رفتار برخی مدعیان دین با آموزه‌های اصلی باشد.

• دین‌ستیزی: برخی تحت تأثیر رسانه‌های دشمن، به مرور از اصل دین زده می‌شوند و حتی با آن درگیر می‌شوند (مثل مواردی که در سال ۱۴۰۱ شاهد بودیم).

راهکار چیست؟
۱. درک علل دین‌گریزی: باید بفهمیم چرا جوانان از برخی جنبه‌های دین فاصله می‌گیرند. آیا مشکل از رفتارهای نادرست برخی مدعیان دین است؟ یا تبلیغات مخرب رسانه‌ها؟
۲. گفت‌وگوی بدون قضاوت: با جوانان نه به عنوان «مخالف» یا «دشمن»، بلکه به عنوان افرادی که سوالات مشروع دارند، گفت‌وگو کنیم.
۳. آموزش عمیق و جذاب: ارائه مفاهیم دینی به زبان امروزی و پاسخ به شبهات آنها بدون تحکم.
۴. مقابله با تبلیغات دشمن: آگاه‌سازی جوانان درباره اهداف پشت پرده رسانه‌های ضد دینی.

نکته پایانی: جوانان امروز نیازمند الگوهای قابل اعتماد و گفت‌وگوی صادقانه هستند. اگر به جای برچسب‌زنی، به دنبال فهم دلایل واقعی رفتارشان باشیم، می‌توانیم راهی برای همراهی با آنها پیدا کنیم.